PCOS ไม่ใช่อุปสรรค สู่ความสำเร็จด้วย ICSI
PCOS ไม่ใช่อุปสรรค : จากภาวะมีบุตรยากสู่ความสำเร็จด้วย ICSI
Success Case : PCOS001
บทความนี้จะเล่าเกี่ยวกับคุณมิ้น อายุ 33 ปี คุณมิ้นพร้อมกับสามีมารับคำปรึกษาและรักษาที่ LRC Fertility Clinic ด้วยความตั้งใจที่จะมีน้องคนที่สอง แต่ด้วยอายุที่มากขึ้นและระยะเวลาที่มีจำกัดจึงตัดสินใจใช้เทคโนโลยีการเจริญพันธุ์เมื่ออายุ 33 ปี ซึ่งยังอยู่ในช่วงวัยที่ค่อนข้างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม คุณมิ้น ประสบภาวะ PCOS มาเป็นเวลานาน ซึ่งไม่เพียงส่งผลให้ขนาดของฟองไข่พัฒนาไม่เท่ากัน แต่ยังมีความเสี่ยงที่คุณภาพของไข่จะลดลงด้วย
ผลอัลตราซาวน์เบื้องต้นและฮอร์โมนก่อนเริ่มกระบวนการ

ไข่ตั้งต้น 17 ฟอง
- ข้างขวา 7 ฟอง
- ข้างซ้าย 10 ฟอง
ผลฮอร์โมน
- LH = 15.80 mIU/mL →สูงกว่าปกติ มีความเสี่ยงต่อการตกไข่ก่อนเวลา
- E2 = 47.60 pg/mL →แสดงถึง ovarian reserve ยังพอใช้ได้
คุณมิ้นมีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ(PCOS) และมีระดับฮอร์โมน LH ที่สูงกว่าปกติ ซึ่งอาจส่งผลให้ไข่ตกก่อนเวลาทางแพทย์จึงต้องใช้ความระมัดระวังอย่างมากในการวางแผนการรักษา ด้วยประสบการณ์ของทางคุณหมอสมโภชจึงได้ออกแบบแผนการรักษาเฉพาะบุคคลโดยเริ่มจากการปรับสมดุลฮอร์โมนให้เหมาะสม เพื่อลดระดับ LHที่สูงผิดปกติ
สำหรับการกระตุ้นไข่คุณหมอเลือกใช้ Antagonist Protocol ซึ่งเป็นแผนการรักษาป้องกันการตกไข่ก่อนเวลาอันควรซึ่งช่วยให้แพทย์สามารถกระตุ้นรังไข่ด้วยยากระตุ้น เพื่อให้ไข่เติบโตได้เต็มที่และเก็บไข่ได้ในเวลาที่เหมาะสมที่สุดรอบการรักษาเริ่มต้นในวันที่ 3 ของรอบประจำเดือนโดยตลอดช่วงกระบวนการ ทีมแพทย์ใช้ การอัลตราซาวนด์ทางช่องคลอดควบคู่กับการตรวจเลือดดูระดับฮอร์โมนอย่างสม่ำเสมอ เพื่อปรับยากระตุ้นอย่างแม่นยำและติดตามทุกความเปลี่ยนแปลงของร่างกายคุณมิ้นอย่างใกล้ชิด
นัดตรวจติดตามช่วงกระตุ้น
กระตุ้นไข่ DAY 4 - LH ค่อยๆลดลง ไข่โตปกติ

ผลอัลตราซาวน์
ไข่ข้างขวา : ขนาด 9,9,9,8,8,7,7,6 mm รวม 8 ใบ
ไข่ข้างซ้าย : ขนาด 10,9,9,9,8,8,8,8,6,6,6,6 mm รวม 12 ใบ
ผลฮอร์โมน
LH: 8.8 miu/ml
กระตุ้นไข่ DAY 6 – LH ลดลงอย่างต่อเนื่อง ไข่ก็มีการตอบสนองเพิ่มขึ้นจากเดิม

ผลอัลตราซาวน์
ไข่ข้างขวา : ขนาด 14,13,13,12,12,11,9,9 mm รวม 8 ใบ
ไข่ข้างซ้าย : ขนาด 14,14,13,13,12,12,11,11,11,9,8,8 mm รวม 12 ใบ
ผลฮอร์โมน
LH: 6.2 miu/ml
E2: 843.2 pg/ml
กระตุ้นไข่ DAY 8 - มีไข่โตค่อนข้างเยอะ และขนาดเริ่มใหญ่ขึ้น

ผลอัลตราซาวน์
ไข่ข้างขวา : ขนาด 17,17,17,17,16,12,12,12,11,10,10 mm รวม 11 ใบ
ไข่ข้างซ้าย : ขนาด 17,16,16,15,15,14,14,13,12,11,10,10 mm รวม 12 ใบ
กระตุ้นไข่ DAY 10 - ไข่ใบใหญ่หลายใบ แต่ยังมีไข่ที่ยังไม่ถึงเกณฑ์เลยฉีดยาต่อ

ผลอัลตราซาวน์
ไข่ข้างขวา : ขนาด 18,18,18,17,17,14,14,14,13,13,12 mm รวม 11 ใบ
ไข่ข้างซ้าย : ขนาด 20,19,19,18,18,17,17,17,17,16,16 mm รวม 11 ใบ
กระตุ้นไข่ DAY 11 - ไข่เกือบทุกใบขนาดถึงเกณฑ์เกือบหมดทุกใบเตรียมตัวเก็บไข่

ผลอัลตราซาวน์
ไข่ข้างขวา : ขนาด 21,20,20,21,19,19,19,18,18,18,17,16,15,14mm รวม 14 ใบ
ไข่ข้างซ้าย : ขนาด 22,20,20,20,20,20,19,19,18,17,17,17,17,16mm รวม 14 ใบ
สรุปการกระตุ้นไข่ในเคสนี้ตอบสนองได้ดีไข่เจริญเติบโตจากขนาดเล็กในช่วงเริ่มต้น จนถึงวันที่ 11 มีไข่ขนาดเหมาะสม (18–22 มม.)จำนวนมากฮอร์โมนเอสโตรเจนก็เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แสดงว่าไข่พร้อมสำหรับการฉีดยาให้ไข่ตกและนัดเก็บไข่
ผลเก็บไข่และผลตัวอ่อน

สรุปแง่มุมสำคัญ
เคสของคุณมิ้น สะท้อนบทเรียนสำคัญสำหรับ PCOSได้ 3 ประการ คือ :
1. ลงมือรักษาให้เร็ว เพื่อไม่พลาดช่วงเวลาทอง
ก่อนอายุ 35 ปีถือเป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการทำเด็กหลอดแก้ว คุณมิ้นตัดสินใจเริ่มเข้ากระบวนการเมื่ออายุ 33 ปี ทำให้ไม่พลาดโอกาส และยังหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากการเสื่อมของรังไข่ที่มักเกิดขึ้นตามอายุ ผู้ป่วย PCOS แม้รอบเดือนจะปกติ แต่ก็ควรตรวจ AMH และฮอร์โมนตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อประเมินสุขภาพเบื้องต้น อย่าคิดว่า “ยังอายุน้อย” แล้วชะลอการรักษา
2. แผนการรักษาไม่ควรใช้สูตรเดียวกับทุกคน
หัวใจของการรักษาผู้ป่วย PCOS คือ การจัดการ “ไข่ที่มีเยอะแต่คุณภาพไม่ดี” การกระตุ้นไข่แบบปกติที่เน้นจำนวนอาจไม่ตอบโจทย์ LRC ใช้การเตรียมร่างกายล่วงหน้าแก้สมดุลฮอร์โมน และปรับยาตามการตอบสนองในแต่ละรอบของการตรวจติดตาม จนสามารถเปลี่ยนจากไข่ที่ใหญ่ไม่เท่ากัน ให้เติบโตอย่างขนาดพอๆกัน และมีคุณภาพมากขึ้น
3. โฟกัสที่คุณภาพตัวอ่อน มากกว่าจำนวนไข่
ในกรณีนี้ จากไข่สุก 25 ใบ สามารถพัฒนาเป็นบลาสโตซิสต์คุณภาพสูงถึง 18 ตัว (อัตราสำเร็จ 86%) นี่คือผลลัพธ์จากการเพาะเลี้ยงในห้องแล็บที่ได้มาตรฐานสูง ผู้ป่วย PCOS จึงไม่ควรมุ่งหวังเพียงจำนวนไข่ แต่ควรเลือกคลินิกที่มีห้องแล็บคุณภาพและมีประสบการณ์ เพื่อสร้างโอกาสตั้งครรภ์ที่แท้จริง